Ikki marta mustaqil sanash: xatoni tutish

Bitta xodim sanasa, uning natijasi to'g'rimi yoki yo'qmi, buni hech kim bilmaydi. Raqam qog'ozga yoki ekranga tushadi va «sanoq natijasi» bo'lib qoladi. Ikki marta mustaqil sanash shu muammoni hal qiladi: ikki odam bir-biridan bexabar bir xil joyni sanaydi, keyin natijalar solishtiriladi. Mos kelgan pozitsiya ishonchli hisoblanadi, mos kelmagani esa «mana bu yerga qarang» degan belgi beradi. Quyida bu usul qanday tashkil qilinishi, qayerda ishlashi va qayerda ortiqcha xarajatga aylanishi yoziladi.

Nega bitta sanash yetmaydi

Odam charchaydi, chalg'iydi, ikkinchi qatordagi tovarni ko'rmay qoladi, 18 ni 81 deb yozib yuboradi. Bunday xatoni xodimning o'zi sezmaydi: tekshirganda ham u xuddi shu narsaga qaraydi va xuddi shu yo'ldan boradi. Ikkinchi odam esa boshqa tomondan, boshqa tartibda qaraydi va boshqa joyda adashishi ehtimoli bor. Ikki mustaqil odam bir xil xatoni aynan bir pozitsiyada qilishi kamdan-kam uchraydi, shuning uchun natijalar mos kelmasa, bu deyarli har doim haqiqiy muammoga ishora qiladi.

Mustaqillik shartlari

Usul faqat ikki sanash chindan mustaqil bo'lsa ishlaydi. Odatiy buzilishlar: xodimlar yonma-yon turib «senda nechta chiqdi?» deb so'rashadi; ikkinchi sanovchi birinchisining raqamini ko'rib qoladi; bir odam o'zi ikki marta sanaydi va birinchi natijani eslab turadi. Shuning uchun:

• sanovchilar turli odamlar bo'lsin, ikkinchisi birinchisining raqamini ko'rmasin;
• ikkalasiga ham hisobdagi qoldiq ko'rsatilmasin, aks holda raqamni «hisobga moslab» yozish vasvasasi tug'iladi;
• sanash turli vaqtda yoki turli yo'nalishda o'tsin: biri chapdan o'ngga, ikkinchisi yuqoridan pastga;
• ikkinchi sanovchini boshqa zonadan oling, chunki o'z tovarini yaxshi biladigan odam ko'rmagan narsasini ham «biladi».

Farq chiqsa nima qilinadi

Solishtirish ko'z bilan bo'lmasin. Jadvalda birinchi va ikkinchi sanash uchun alohida ustun oching, uchinchi ustunda ularning ayirmasini hisoblang va filtr bilan faqat noldan farq qiladigan qatorlarni qoldiring. Aynan shu ro'yxat uchinchi sanashga boradigan pozitsiyalar bo'ladi. Sanoq uchun mo'ljallangan dasturlarda bunday ro'yxat odatda o'zi shakllanadi.

Natijalar solishtirilgach, uch holat bo'ladi. Qoida oldindan aniq bo'lsa, bahs chiqmaydi:

1. Ikki raqam bir xil bo'lsa, pozitsiya qabul qilinadi va qayta sanalmaydi.
2. Raqamlar farq qilsa, pozitsiya uchinchi sanashga ketadi. Uni zona mas'uli yoki boshqa tajribali xodim bajaradi, oldingi ikki raqamni bilmagan holda.
3. Uchinchi natija ikkitadan biriga mos kelsa, shu raqam qabul qilinadi. Hech biriga mos kelmasa, pozitsiyani ikki kishi birga, ovoz chiqarib sanaydi va sabab yozib qo'yiladi.

Farqi chiqqan har bir pozitsiyaning sababini qisqa yozib boring: «ikkinchi qatordagi qutilar», «boshqa yacheykadagi bir xil tovar», «o'lchami boshqa variant». Bir necha sanoqdan keyin takrorlanadigan sabablar ko'rinadi, ularni tashkiliy usul bilan yo'qotish mumkin.

Qaysi tovarni ikki marta sanash kerak

Hamma narsani ikki marta sanash vaqt jihatidan o'zini oqlamaydi. Ikkinchi sanash tanlab o'tkaziladi:

• narxi yuqori tovarlar: telefon, maishiy texnika, dori vositalari;
• oldingi sanoqda katta farq chiqqan zonalar;
• tez-tez sotiladigan, harakati ko'p pozitsiyalar;
• hisobda qoldig'i nolga yaqin, lekin javonda «bor» ko'rinadigan tovarlar.

Misol uchun hisob. Omborda 1500 pozitsiya bor, ulardan 180 tasi qimmat. Birinchi sanash butun ombor bo'yicha, ikkinchisi faqat shu 180 ta bo'yicha o'tadi. Xodim soatiga o'rtacha 60 pozitsiya sanasa, ikkinchi sanashga uch soat ketadi, butun omborni qayta sanashga esa yigirma besh soat. Qiymat jihatidan esa bu 180 pozitsiya ko'pincha umumiy summaning katta qismini tashkil qiladi.

Odatiy xatolar

• Ikkinchi sanash o'rniga birinchi natija «ko'zdan kechiriladi»: xodim raqamni ko'rib, unga moslashadi.
• Uchinchi sanashni ikki sanovchining biri bajaradi va o'z raqamini qayta tasdiqlaydi.
• Barcha farqlar «xodim adashgan» deb yopiladi, sabab so'ralmaydi. Natijada bir xil joy har safar xato beraveradi.
• Sanash orasida tovar harakati to'xtatilmaydi: ikki raqam turli vaqtdagi holatni ko'rsatadi, farq esa xatodan emas, sotuvdan chiqadi.

Xulosa

Ikki marta mustaqil sanash hamma ishni ikkilantirish emas, balki ishonchsiz joylarni topish usuli: qimmat va xavfli pozitsiyalarga ikkinchi nazar, qolganiga bitta sanash yetadi. Bunday sanoqni o'zingiz tashkil qilish qiyin bo'lsa, StockCheck ga buyurtma bering: jamoa farq chiqqan pozitsiyalarni qayta tekshiradi va ro'yxatni Excel yoki PDF ko'rinishida topshiradi.